Deep Impact - Strona Adama Hurcewicza

Strona główna
Co nowego ???
Pochodzenie komet
Grafiki dawnych komet
Komety od -466r. p.n.e.
Najważniejsze dane
Orbity komet w 3D !
Komety okresowe
Najjaśniejsze komety !
Bliskie Ziemi
Galeria zdjęć
Kometa Halley'a
Obserwacje komet
Uderzenie w Jowisza
Misje ku kometom
Rozpad komet
Roje meteorów
Nowe roje meteorów
Ciekawostki
Biografie
Aplety Java
Efemerydy online
Szukanie IAUC i MPEC
Linki

Deep Impact - uderzenie w kometę!

Rakieta Delta 2 (model 7925-9.5) z sondą Deep Impact

12 stycznia 2005 r. o godz. 18:47:08 UT (19:47:08 CET - naszego czasu zimowego) wystartowała amerykańska sonda kosmiczna Deep Impact. Sondę wyniosła rakieta Delta 2 (model 7925-9.5) z Przylądku Cape Canaveral na Florydzie USA (stanowisko SLC-17B)
Sonda musiała wystartować do 28 stycznia 2005 r. inaczej nie byłaby w stanie osiągnąć komety i trzeba by było szukać innej komety jako cel misji.

Deep Impact składa się z dwóch części. Pierwsza to sonda główna, a druga to impaktor (ważący 372 kg), który 4 lipca 2005 r. o godz. 5:52 UT (7:52 naszego czasu CEST) ma uderzyć z prędkością 10.2 km/s w kometę 9P/Tempel wybijając w jej jądrze krater o szerokości 120-180 metrów i głębokości 30-50 metrów. Impaktor oddzieli się od głównej sondy 3 lipca 2005 r. o godz. 6:07 UT (8:07 naszego czasu CEST), a więc dzień przed zderzeniem, a podczas zbliżania się do jądra komety bedzie wykonywał jej zdjęcia. Natomiast same uderzenie impaktora bedzie fotografowane z części głównej sondy, która bedzie w odległości ok. 500 km od komety. Sonda główna zostanie na orbicie wokół słonecznej między Ziemią, a Marsem. Zakończenie misji (wraz z analizą zebranych danych) planowane jest na marzec 2006 r.

Na sondzie Deep Impact (dokładnie na Impaktorze) znajdują się nazwiska i imiona osób, które wysłały swoje dane (projekt Send Your Name to a Comet). W ten sposób także my możemy "dotknąć" komety i zostawić na niej swoje dane. Cieszę się, że i mnie tam nie zabrakło. Zapewne wielu z Was także ma swoje certyfikaty i 4 lipca 2005 r. "zapozna się" z kometą 9P/Tempel.

W internecie na NASA JPL pojawiła się wizualizacja orbity komety 9P/Tempel, sondy Deep Impact i orbit planet. (Observe the Deep Impact Spacecraft Close In On Comet Tempel 1) zobaczcie jak to wygląda :
http://neo.jpl.nasa.gov/orbits/deepimpact.html

4 lipca to święto narodowe w USA tzw. Dzień Niepodległości więc data uderzenia próbnika nie jest przypadkowa ;) Dzień później kometa znajdzie się najbliżej Słońca, czyli w peryhelium. Widoczna wówczas w Pannie na wieczornym niebie i oddalona o (delta= 0.894125 = 133.7 mln km) od Ziemi i (r= 1.50621 AU = 225.3 mln km) od Słońca w elongacji 103.8° świecąc z jasnością ok. +10.5^m

Swój "wzrok" na nadchodzące wydarzenie, a więc kolizję i jej skutki, skierują:

z przestrzeni kosmicznej
- sonda Rosetta (podróżująca ku komecie 69P/Churyumov-Gerasimenko)
- XMM-Newton - kosmiczne obserwatorium
- Hubble Space Telescope
- Spitzer Space Telescope
- Swift (obserwatorium błysków gamma, promieniowanie X i rentgenowskie)

z Ziemi
- 21 teleskopów Very Large Telescope w Chile !
- UK Schmidt Telescope w Australii
- United Kingdom Infrared Telescope (UKIRT) na Hawajach
- James Clerk Maxwell Telescope (JCMT) na Hawajach
- Gemini North and Faulkes Telescopes na Hawajach
- Isaac Newton Telescope (INT) oraz Liverpool Telescope (LT) z La Palma
- obserwatoria OGS należące do ESA na Tenerifie

Przebieg wydarzeń będzie wyglądał następująco godziny czasu polskiego CEST (źródło NASA, ESA)

3 lipiec 2005 r.
02:07  (-30 godz. przed uderzeniem) - manewr korygujący trajektorię lotu sondy
03:57  (-28 godz. przed uderzeniem) - włączenie baterii na Impaktorze
08:07  (-24 godz. przed uderzeniem) - odłączenie Impaktora od sondy Deep Impact
08:14  (-24 godz. przed uderzeniem) - pierwsze dane telemetryczne z Impaktora
08:19  (-24 godz. przed uderzeniem) - manewr zmieniający trajektorię lotu sondy
09:52  (-22 godz. przed uderzeniem) - pierwsze zdjęcia komety z Impaktora
20:00  (-12 godz. przed uderzeniem) - manewr zmieniający trajektorię lotu sondy

4 lipiec 2005 r.
05:53  ( -2 godz. przed uderzeniem) - włączenie systemu AutoNawigacji Impaktora
06:22  (-90 min.  przed uderzeniem) - (1) manewr celujący w kierunku komety
07:17  (-35 min.  przed uderzeniem) - (2) manewr celujący w kierunku komety
07:37  (-15 min.  przed uderzeniem) - Rosetta przejdzie w tryb 'krótkiego' monitoringu komety
07:39  (-13 min.  przed uderzeniem) - (3) manewr celujący w kierunku komety
07:52  (        +/- 3 min         ) - Impaktor uderza w kometę 9P/Tempel 1
08:05  (+13 min.  po zderzeniu)     - dla bezpieczeństwa sonda odwraca się "tyłem" od komety
08:06  (+14 min.  po zderzeniu)     - sonda najbliżej jądra komety tj. ok 500 km
08:10  (+18 min.  po zderzeniu)     - NASA spodziewa się potwierdzenia czy sonda trafiła w cel
08:51  (+44 min.  po zderzeniu)     - Deep Impact zacznie wykonywać zdjęcia jądra komety
09:19  (+72 min.  po zderzeniu)     - Rosetta przejdzie w tryb 'długiego' monitoringu komety
12:00  (+ 4 godz. po zderzeniu)     - pierwsze zdjęcia z kamery NAVCAM sondy Rosetta
17:00  (+ 9 godz. po zderzeniu)     - opublikowanie wyników z obserwacji Rosetty
17:30  (+ 9 godz. po zderzeniu)     - pył w komie sprawi że wówczas kometa będzie najjaśniejsza
20:00  (+12 godz. po zderzeniu)     - pierwsze zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a
22:00  (+14 godz. po zderzeniu)     - pierwsze zdjęcia z teleskopów w Chile
22:30  (+14 godz. po zderzeniu)     - obserwatoria OGS zaczną obserwacje komety

5 lipiec 2005 r.
00:30  (+16 godz. po zderzeniu)     - pierwsze zdjęcia z OGS
02:00  (+18 godz. po zderzeniu)     - kolejne zdjęcia z teleskopów w Chile

Gdzie i jak obserwować

Najlepiej by było gdybyśmy obserwacje prowadzili za pomocą wlasnych teleskopów, problem w tym, że kometa jest bardzo nisko nad horyzontem, a do tego mamy krótkie i dość jasne noce jeszcze. Obecnie dostrzec kometę jest bardzo ciężko, gdyż ma ok +10.5^m, znajduje się w Pannie. Zamieszczam mapkę z położeniem komety na najbliższe dni.

Do jej dostrzeżenia niezbędny będzie teleskop o srednicy co najmniej 10 cm, odsłonięty południowo-zachodni horyzont, odrobina doświadczenia no i pogoda ;) Mieszkańcy znajdujący się bardziej na południe będę mieli więcej szczęścia, tam kometa będzie wyżej na niebie i dłużej po zapadnęciu zmroku.

W internecie

CSU Remote Telescope - zdjęcia i animacje na żywo prosto z Australii POLECAM !!!

- Launch Deep Impact Camera
- Deep Impact Camera Archive
- Video Archive

Zdjęcia robione są teleskopem 12" Meade LX200 z Australii (Bathurst, 200 km na zachód od Sydney) Czas tam obowiązujący to AEST, aby zamienić go na nasz trzeba odjąć 8 godzin. Zdjęcia aktualizowane są co 60 sekund, animacje są w formacie WMV
Symbol AM = przed południem (godz 0-12) symbol PM = po południu (godz 12-24)

Na samym dole tej strony zamieściłem przydatne linki. Zaglądajcie tam po nowe zdjęcia. Transmisje będą też na NASA TV oraz na ESA Television (tu odbiór przez satelitę tylko).
Program NASA TV na najbliższe dni wygląda następująco (czas polski CEST):

3 lipiec

13:00 - 16:00 - Deep Impact Pre-Impact Live Interviews - JPL (One-Way Media Interviews)
20:00 - 21:00 - Deep Impact Pre-Impact Update - JPL(Update on separation and navigation)
22:00 - Deep Impact Pre-Impact Update - HQ (Replay)

4 lipiec

01:00 - Deep Impact Pre-Impact Update - HQ (Replay)
05:30 - 09:30 - Deep Impact Commentary (Expected time of impact: 7:52)
10:00 - 11:00 - Deep Impact Post-Impact Press Conference - JPL (Interactive Media Briefing)
13:00 - 16:00 - Deep Impact Live Interviews - JPL (One-Way Media Interviews)
17:00 - Deep Impact Post-Impact Press Conference - HQ (Replay)
20:00 - 21:00 - Deep Impact Post-Impact Press Conference - JPL (Interactive Media Briefing)
22:00 - 01:00 - Deep Impact Post-Impact Live Interviews - JPL (One-Way Media Interviews)

5 lipiec

01:00 - Deep Impact Post-Impact Press Conference - HQ (Replay)

W poszukiwaniu zdjęć najlepiej zaglądać tu: - photojournal - Hubble - Swift - Deep Impact - ESA - ESO - STSP
oraz na poniższe linki.
Zachęcam też do odwiedzenia forum astronomicznego astro4U, gdzie dość obszernie opisano tę misję.
http://astro4u.net/yabbse/index.php?topic=4317.0

SUKCES !!!


Jądro komety 9P/Tempel 1 tuż po uderzeniu Impaktora	Widoczna jasna smuga, efekt po uderzeniu Impaktora

http://www.nasa.gov/mission_pages/deepimpact/main/index.html
http://www.nasa.gov/mission_pages/deepimpact/images/index.html

Tak wygląda kometa 9P/Tempel 1

Błysk impaktu !

Oto animacja zbliżania się Impaktora do komety 9P/Tempel 1 oraz zdjęcia z sondy Deep Impact

Impaktor uderzył między te dwa kratery widoczne na zdjęciu powyżej. Teraz czekamy na zdjęcia z Hubbla, Swift, Chandry, XMM, Spitzer, Rosetty i naziemnych teleskopów: VLT, Mauna Kea, Kitt Peack, OGS, INT

No i oczywiście na zdjęcia amatorów ze STSP - Small Telescope Science Program
http://deepimpact.umd.edu/stsp/search.cfm

Zdjęcia mogą się nie wyświetlać prawidłowo, ze względu na przeciążony serwer NASA
http://www.nasa.gov/mission_pages/deepimpact/images/Deep_Impact_Images_Search_Agent_archive_1.html

Zdjęcie wykonane za pomocą Hubble Space Telescope,
po lewej stronie przed zderzeniem, po prawej tuż po zderzeniu.

Wcześniejsze zdjęcia przed zderzeniem

Zdjęcie w ultrafiolecie wykonane za pomocą
kosmicznego obserwatorium Swift, 29 czerwiec 2005 r.

9P z kamery Medium Resolution Imager (MRI)
22-24 czerwiec 2005 r.

Niespodziewny rozbłysk na komecie, zdjęcie z Hubble'a,
14 czerwiec 2005 r.

Przydatne linki:

NASA TV
http://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/index.html

NASA TV - program
http://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/MM_NTV_Breaking.html

NASA - Deep Impact Home Page
http://deepimpact.jpl.nasa.gov

STSP - Small Telescope Science Program
http://deepimpact.umd.edu/stsp

ESA - European Space Agency
http://www.esa.int/SPECIALS/Rosetta

ESO - European Southern Observatory
http://deepimpact.eso.org

UK Schmidt Telescope
http://www.aao.gov.au/ukst

Gemini North and Faulkes Telescopes
http://gemini.physics.ox.ac.uk

JCMT - James Clerk Maxwell Telescope
http://www.jach.hawaii.edu/JCMT

UKIRT - United Kingdom Infrared Telescope
http://www.jach.hawaii.edu/UKIRT

INT - Isaac Newton Telescope
http://www.ing.iac.es/PR/deepimpact

Planetary Photojournal
http://photojournal.jpl.nasa.gov/target/Other

Hubble Space Telescope
http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive

Spitzer Space Telescope
http://www.spitzer.caltech.edu/Media/releases/index.shtml

The Swift Gamma-Ray Burst Mission
http://swift.gsfc.nasa.gov/docs/swift/swiftsc.html

PDF-y:
Comet Poster (PDF 932 KB)
Science Team Poster (PDF 1.5 MB)

Animacje:
Animacja zderzenia (MOV 7 MB)
Co zobaczy kamera (MRI) Medium Resolution Instrument (MPEG 682 KB)
Co zobaczy kamera (HRI) High Resolution Instrument (MPEG 679 KB)
Start sondy 12 lutego (MOV)

Data newsa: (2005-07-02)