|
Jan Heweliusz
(1611-1687) 76 lat
|
astronom, gdańszczanin; twórca nowożytnej selenografii; od 1664 r. członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie. W 1640 r. założył w Gdańsku obserwatorium astronomiczne (po śmierci Heweliusza przestało istnieć), do którego sam wykonał wiele instrumentów; dokonał obserwacji położeń niektórych planet, komet i gwiazd, powierzchni Księżyca, księżyców Jowisza i Saturna, zmian blasku gwiazd zmiennych itp. Pierwsza praca Heweliusza "Selenografia" (1647 r.) zawierała opis powierzchni Księżyca z mapami opracowanymi przez Heweliusza na podstawie własnych obserwacji; nazwy wielu obiektów na powierzchni Księżyca, nadane przez Heweliusza, pozostały do dziś. Wydana 1688 r. "Cometographia" zawiera opis wielu komet; Heweliusz odkrył 9 komet. W 1661 r. obserwował min. kometę C/1661 C1, która powróciła do nas w 2002 r. jako C/2002 C1 (153P/Ikeya-Zhang) W 1673 r. ukazała się pierwsza część dzieła Heweliusza "Machina coelestis", zawierająca historię astronomii i opis obserwatorium w Gdańsku oraz zbudowanego przez Heweliusza pod Gdańskiem wielkiego teleskopu o długości 50 m, wówczas największego na świecie; druga część tej pracy, dedykowana Janowi III Sobieskiemu (1679 r.), obejmuje obserwacje Heweliusza Wielkie dzieło Heweliusza, atlas nieba "Prodromus Astronomiae" (1690 r.), zawiera w trzeciej części atlas nieba "Firmamentum Sobiescianum". Heweliusz opracował katalog 1564 gwiazd. Wprowadził do astronomii 7 nowych gwiazdozbiorów, wśród nich Scutum Sobiescianum (Tarcza Sobieskiego, obecnie zwana Tarczą). W 1652 r. Heweliusz zastosował, na 2 lata przed holenderskim fizykiem Ch. Huygensem, wahadło do odmierzania czasu. W 1648-1682 wykonał pomiary deklinacji magnetycznej i odkrył jej zmiany.
|
|
Charles Messier
(1730-1817) 87 lat
|
astronom francuski; 1763-1802 odkrył 13 komet; w rozprawach francuskiej Akademii Nauk 1771 r. opublikował pierwszy katalog obiektów mgławicowych "Catalogue des nebuleuses et des amas d'etoiles" obejmujący liczne mgławice, galaktyki i gromady gwiazd, który uzupełniał w kolejnych wznowieniach; w katalogu litera M poprzedza numer obiektu.
|
|
Jean Louis Pons
(1761-1831) 70 lat
|
astronom francuski; dyrektor obserwatoriów astronomicznych w Marliano i Florencji; odkrył 37 komet.
|
|
Franz Johann Encke
(1791-1865) 74 lat
|
astronom niemiecki; 1825-1863 dyrektor obserwatorium w Berlinie; od 1825 r. członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie; W 1818 r. na podstawie obliczeń wykrył okresowość komety, nazwanej później kometą Enckego, oraz odkrył przyspieszenie jej ruchu; na podstawie obserwacji przejścia Wenus przed tarczą Słońca 1761 r. i 1769 r., Encke wyznaczył z dużą dokładnością odległość Ziemia Słońce; odkrył nazwaną jego nazwiskiem przerwę w pierścieniu Saturna.
|
|
Jan Hendrik Oort
(1900-1992) 92 lat
|
astronom holenderski; od 1935 profesor uniwersytetu w Lejdzie i 1945-1970 dyrektor obserwatorium astronomicznego tamże; 1958-1961 prezes Międzynarodowej Unii Astronomicznej; 1926-1927 wykrył obrót Galaktyki, posługując się metodą analizy ruchów radialnych gwiazd podaną przez B. Lindblada; W 1938 r. opracował metodę wyznaczania gęstości przestrzennej gwiazd, a w 1950 r. teorię pochodzenia komet; analizował ruch materii w koronie Galaktyki.
|
|
Edmund Halley
(1656-1742) 86 lat
|
|
|
Herve Faye
(1814-1902) 88 lat
|
|
|
Heinrich D'Arrest
|
|
|
Jean-Philippe Loys de Cheseaux
|
|
|
Johann Gottfried Galle
|
|
|
Heinrich Olbers
|
|
|
Yuji Hyakutake
(1951-2002) 51 lat
|
|
|
Richard West
|
|
|
